تعليقات ( 1 ) - ص 15 س 9 فانيذ نوعى از شكر است كه قدما در پيش از عصارهء نىشكر مىگرفته‌اند . و فراورده‌هاى از اين عصاره را پيش از تصفيه و بعد از تصفيه و قبل از طبخ و بعد از طبخ هريك را بنامى خوانده‌اند . و فانيذ يكى از آن فراورده‌هاست . و انواع و اقسام شكر در تحفهء حكيم مؤمن بدين شرح ذكر شده است : شكر عصارهء نباتى است مثل نى و بىتجويف كه بعد از طبخ منعقد گردد و هرگاه بىتصفيه باشد شكر احمر نامند . و چون بار ديگر طبخ داده و صاف كرده در ظرفى ريزند كه درد او جدا شود ، مسمى بسليمانى است . و چون طبخ ديگر داده در قالب صنوبرى ريزند او را فانيد گويند ، و اگر در طبخ ثالث مبالغه نموده باشند ابلوج خوانند ، و به فارسى قند مكرر گويند . و هرگاه در قالب مستطيل مساوى الطرفين ريزند معروف بقلم است . و چون طبخ ديگر داده و در شيشه ريزند موسوم به نبات فزارنست ؟ و چون با آب طبخ داده با كفچه بسيار برهم زنند تا منعقد گردد ، و بريسمان